Rets
Rets restoran, kafe va oshxonalar uchun raqamli menyu tayyorlaydi: taomni bir marta kiritasiz, uning nomi va tavsifi o’zbek, ingliz va rus tilida saqlanadi, mehmon esa telefonida o’zi tanlagan tilda ko’radi. Narx o’zgarsa menyuni qayta chop etish shart emas — bitta maydonni tahrirlaysiz va menyu shu zahoti yangilanadi.
Rets — restoran, kafe va oshxonalar uchun onlayn menyu platformasi. Restoran egasi Google hisobi bilan kiradi, o’ziga qisqa nom — "username" — tanlaydi va bir necha daqiqada jonli, telefonga moslashgan menyuga ega bo’ladi. Menyu doimiy manzilda turadi: rets.mezes.uz dan keyin sizning nomingiz.
Platforma hal qiladigan asosiy muammo — menyuni yangilashning qimmatligi va sekinligi. Qog’oz menyuda bitta narx o’zgarsa yoki bitta yangi taom qo’shilsa, butun menyuni qaytadan terib, dizayn qilib, chop etishga to’g’ri keladi. Shu sabab ko’p joyda narx qalam bilan tuzatiladi yoki eski menyu oylab yuraveradi. Rets’da bu ish bir necha klik: taomni ochasiz, narxni yozasiz, saqlaysiz — mehmon keyingi daqiqada yangi narxni ko’radi.
Ikkinchi va eng kuchli tomoni — uch tillilik. Har bir taomning nomi ham, tavsifi ham o’zbek, ingliz va rus tilida alohida saqlanadi. Mehmon menyuni qaysi tilda ochsa, taom tavsifini ham o’sha tilda o’qiydi. Turist keladigan restoran uchun bu shunchaki qulaylik emas — buyurtmani tushuntirib o’tirmaslikning eng qisqa yo’li.
Mehmon tomonida hech qanday to’siq yo’q: ro’yxatdan o’tish, kirish, ilova o’rnatish talab qilinmaydi. Havola ochiladi, kategoriyalar bo’ylab yuriladi, har taomning rasmi, tavsifi va narxi ko’rinadi. Menyuning manzili o’zgarmaydi, shuning uchun uni bir marta stoldagi QR kodga yoki ijtimoiy tarmoq profiliga joylashtirsangiz kifoya — keyin faqat menyuning ichini yangilab turasiz.
Restoran o’sib borgan sari yana ikkita imkoniyat qo’l keladi: menyuni menejeringiz bilan birga boshqarish uchun hamkor taklif qilish va menyuni o’z domeningizda, Rets brendisiz ochish. Ikkinchisi shunchaki va’da emas — joxon.mezes.uz aynan shu tarzda ishlab turgan jonli namuna.
Qog’oz menyuda narx o’zgargani uchun butun menyuni qayta dizayn qilib chop etish — pul va vaqt. Natijada menyu haqiqatdan orqada qoladi: mehmon bir narxni ko’radi, hisobda boshqasini. Onlayn menyuda tahrir bir joyda bo’ladi va darhol hamma joyda ko’rinadi, chunki nusxa bitta.
Menyuni ikki-uch tilda chop etish — bu bir necha barobar qog’oz va har yangilanishda bir necha barobar ish. Shuning uchun ko’pincha faqat bitta til qoladi va qolgani ofitsiantning yelkasiga tushadi. Rets’da til menyuning bir qismi: bitta taom uchta tilda yoziladi va mehmon o’zi kerakligini tanlaydi.
Menyu ko’pincha egasining telefonida yoki dizaynerning fayl papkasida bo’ladi. Ish oxirida yangi taomni kim qo’shishini kutib turishga to’g’ri keladi. Rets’da egasi menejerni email orqali taklif qiladi va u menyuni mustaqil tahrirlaydi — sozlamalar va domen esa egasining qo’lida qoladi.
Menyuni odamga yuborish uchun rasm emas, havola kerak. Rets har bir restoranga o’zgarmas manzil beradi, keyinchalik esa o’z domeningizni ulab, menyuni butunlay o’z nomingiz ostida ochish mumkin — sahifada platformaning nomi ham, unga havola ham qolmaydi.
Mehmon tomonida akkaunt ham, ilova ham kerak emas — havola ochiladi va menyu shu zahoti ko’rinadi. Quyida u ketma-ket duch keladigan ekranlar.
Platformaning bosh sahifasida restoranlar kartalar ko’rinishida chiqadi. Har bir kartada restoran nomi, logotipi va "Menyuni ko’rish" tugmasi bo’ladi. Aniq bir restoranga havola bo’lsa, bu sahifaga kirish shart emas — havola to’g’ridan-to’g’ri menyuni ochadi.
Yuqorida keng muqova rasmi, uning ustida restoran logotipi va @ bilan boshlanadigan qisqa nomi turadi. Bu sahifa restoranning internetdagi asosiy ko’rinishi: mehmon uni telefonda ochsa ham, kompyuterda ochsa ham bir xil tartibda ko’radi.
Muqova ostida kategoriyalar qatori chiqadi va har birining yonida shu kategoriyadagi taomlar soni turadi. "Barchasi" tab’i butun menyuni ko’rsatadi, boshqasi bosilsa faqat o’sha bo’lim qoladi. Kategoriyaga biriktirilmagan taomlar yo’qolmaydi — ular avtomatik ravishda "Boshqalar" guruhiga tushadi.
Har bir taom alohida kartada ko’rsatiladi: yuqorisida rasm, ostida nom, qisqa tavsif va narx. Narx raqami mingliklarga ajratib yoziladi va yoniga valyuta yozuvi qo’yiladi — masalan, "65 000 so’m". Valyuta har bir restoran uchun alohida sozlanadi.
Sahifaning yuqori burchagida til almashtirgichi turadi. Til tanlangach, faqat tugmalar va sarlavhalar emas, taomlarning nomi va tavsifi ham o’sha tilga o’tadi. Tanlov brauzeringizda eslab qolinadi, ya’ni keyingi safar menyu darhol o’sha tilda ochiladi.
Menyu hali to’ldirilmagan bo’lsa, mehmon bo’sh ekran emas, "Menyu hali qo’shilmagan" degan aniq yozuvni ko’radi. Menyuning manzili doimiy bo’lgani uchun uni QR kodga joylab stolga qo’yish yoki profil tavsifiga yozib qo’yish mumkin — keyin faqat menyuning ichi yangilanadi, manzil o’zgarmaydi.
Bu Rets’ning asosiy farqi. Til bu yerda sahifaning ustidagi tugma emas — u kontentning o’ziga kiritilgan: bitta taom bazada uch marta nomlanadi.
Taom qo’shish oynasida nom va tavsif maydonlarining har birida uz / en / ru tab’lari bo’ladi. Tab’ni almashtirib, o’sha maydonning inglizcha va ruscha variantini yozasiz. Narx, rasm va kategoriya esa bitta — ular tilga bog’liq emas.
Kategoriya yaratilganda uning nomi ham xuddi shunday uch tilda kiritiladi. Kategoriyani saqlash uchun kamida bitta tildagi nom yetarli — qolgan tillarni keyinroq, vaqt topilganda to’ldirsangiz ham bo’ladi.
Agar taomning inglizcha nomi kiritilmagan bo’lsa, menyu bo’sh katak ko’rsatmaydi: tizim mavjud tillardan birini oladi. Tartib qat’iy — avval mehmon tanlagan til, u bo’lmasa o’zbekcha, keyin inglizcha, keyin ruscha. Ya’ni to’liq to’ldirilmagan menyu ham ishlayveradi, faqat ba’zi joyda mehmon boshqa tildagi nomni ko’radi.
Mehmon tilni o’zi tanlaydi va bu tanlov brauzerida saqlanadi, shuning uchun keyingi tashrifda qayta tanlash shart emas. Menyuning manzili esa til bilan o’zgarmaydi — bitta havolani uch xil mehmonga yuborsangiz, har biri o’zi odatlangan tilda ko’radi.
Quyidagi jadval menyudagi asosiy yozuvlarning uchala tildagi ko’rinishi. Bu tarjima namunasi emas — mehmon tilni almashtirganda aynan shu so’zlar almashadi.
| Menyudagi joy | UZO’zbekcha | ENInglizcha | RURuscha |
|---|---|---|---|
| Restoranlar ro’yxatining sarlavhasi | Restoranlar | Restaurants | Рестораны |
| Menyu bo’limi | Menyu | Menu | Меню |
| Barcha taomlar tab’i | Barchasi | All | Все |
| Kategoriyasiz taomlar guruhi | Boshqalar | Others | Прочее |
| Restoran kartasidagi tugma | Menyuni ko’rish | View menu | Смотреть меню |
| Menyu bo’sh bo’lganda | Menyu hali qo’shilmagan | Menu is not added yet | Меню пока не добавлено |
| Narx yonidagi valyuta | so’m | sum | сум |
| Narxning to’liq ko’rinishi | 65 000 so’m | 65 000 sum | 65 000 сум |
Taomlarning nomi va tavsifi ham xuddi shu tarzda almashadi — farqi shundaki, ularni tizim emas, siz yozasiz. Shuning uchun menyuni to’ldirayotganda inglizcha va ruscha variantni ham darrov kiritib qo’yish eng foydali odat: keyin qaytib to’ldirish odatda unutiladi.
Menyu alohida boshqaruv panelidan to’ldiriladi. U mehmon ko’radigan sahifadan ajratilgan, ya’ni tahrir qilish uchun menyuni yopib qo’yish shart emas.
Kirishning yagona usuli — Google hisobi. Parol o’ylab topilmaydi, tasdiqlash xati kutilmaydi, parolni tiklash muammosi ham umuman chiqmaydi. Bir marta kirilgach, kirish uzoq muddat saqlanadi — har kuni qaytadan kirishga to’g’ri kelmaydi.
Birinchi qadam — restoran nomini va "username" ni kiritish. Qisqa nom 3 tadan 30 tagacha belgidan iborat bo’ladi, faqat kichik lotin harflari va raqamlardan tuziladi. Menyuning manzili shundan yig’iladi, shuning uchun uni restoran nomiga o’xshash va yozishga oson qilib tanlagan ma’qul.
Menyu kategoriyalardan boshlanadi — salatlar, issiq taomlar, ichimliklar va hokazo. Kategoriyalar ro’yxatda joyida tahrirlanadi: nomni bosib o’zgartirasiz va saqlaysiz, alohida sahifaga o’tish kerak emas.
Har bir taom uchun nom, tavsif, narx, kategoriya va rasm kiritiladi. Nom va tavsif — uch tilda. Narx faqat raqam bilan yoziladi, uni chiroyli ko’rinishga tizim o’zi keltiradi: "65000" deb yozsangiz, menyuda "65 000 so’m" bo’lib chiqadi.
Taom rasmi, restoran logotipi va muqova rasmi shu yerdan yuklanadi. Yuklangan rasm menyuda tez ochilishi uchun avtomatik ravishda siqiladi va o’lchami moslashtiriladi — telefondan olingan katta rasmni oldindan tayyorlash shart emas. Rasm almashtirilsa, eskisi saqlanib qolmaydi.
Sozlamalarda logotip, muqova, valyuta va qisqa nom turadi. Valyuta har bir restoran uchun alohida tanlanadi va menyudagi barcha narxlarga birdek qo’llanadi.
Kirgan zahoti to’rtta ko’rsatkich ko’rinadi: taomlar soni, kategoriyalar soni, hamkorlar soni va rasmi yo’q taomlar soni. Oxirgisi eng foydalisi — menyuning qaysi qismi hali tugallanmaganini bir qarashda ko’rsatadi.
Menyuni har doim egasi to’ldirishi shart emas. Egasi hamkor taklif qilib, kundalik ishni menejerga topshirishi mumkin.
Hamkorning huquqi ataylab tor: u menyuni to’ldiradi, lekin restoranning o’zini o’zgartira olmaydi. Shuning uchun menejerga kirish berish xavfsiz — u tasodifan domen sozlamasini buzib qo’ymaydi.
Ikkita rol bor: egasi va hamkor. Farqi quyidagicha.
| Amal | Egasi | Hamkor |
|---|---|---|
| Taom qo’shish va tahrirlash | Ha | Ha |
| Kategoriya qo’shish va tahrirlash | Ha | Ha |
| Rasm yuklash va almashtirish | Ha | Ha |
| Logotip, muqova va valyutani o’zgartirish | Ha | Yo’q |
| Qisqa nomni o’zgartirish | Ha | Yo’q |
| Hamkor taklif qilish | Ha | Yo’q |
| Maxsus domenni ulash | Ha | Yo’q |
| Restoranni o’chirish | Ha | Yo’q |
Restoranning o’z domeni bo’lsa, menyuni o’sha manzilda ochish mumkin. Bu qo’shimcha sayt qurish emas — xuddi shu menyu, faqat boshqa manzilda va platformaning nomisiz.
| Holat | Nimani bildiradi |
|---|---|
| tekshirilmoqda… | Domen qabul qilindi va navbatda turibdi. Bu holat odatda uzoq davom etmaydi — DNS o’zgarishi tarqalishini kutish kerak bo’lishi mumkin. |
| DNS tekshiruvi o’tmadi | Domen hali Rets’ga yo’naltirilmagan yoki A-yozuv noto’g’ri kiritilgan. Tuzatish domen sozlamalari tomonida bajariladi, so’ng qayta tekshirish so’raladi. |
| SSL sertifikat olinmadi | Domen topildi, lekin himoyalangan ulanish sertifikati olinmadi. Bu odatda vaqtinchalik holat — qayta urinish yetarli bo’ladi. |
| Ulangan ✓ | Hammasi tayyor: menyu o’z domeningizda, himoyalangan ulanish bilan ochiladi. Boshqa hech narsa qilish kerak emas. |
Xatolik bo’lganda jarayon yarim yo’lda qolib ketmaydi — tizim orqaga qaytadi va qayta urinish tugmasi qoladi. Ya’ni domenni noto’g’ri kiritib qo’yish menyuni ishdan chiqarmaydi.
Buni tasavvur qilish shart emas — jonli namuna bor. joxon.mezes.uz alohida loyiha yoki alohida sayt emas: bu Rets’dagi restoranlardan birining o’z domeni, ya’ni aynan shu funksiyaning ishlab turgan ko’rinishi.
O’z domenida ochilgan menyuda Rets nomi ham, unga qaytaradigan havola ham bo’lmaydi. Mehmon faqat restoran logotipi, muqovasi va menyusini ko’radi — sahifa restoranning o’z sayti kabi tuyuladi.
O’z domeni ulanganda yangi menyu yaratilmaydi va eskisi ko’chirilmaydi. Bu bitta menyuning ikkinchi manzili: taom qo’shsangiz, ikkalasida ham paydo bo’ladi, narxni tahrirlasangiz ikkalasida ham o’zgaradi.
O’z domenidagi menyuda ham til almashtirgichi, kategoriya tab’lari va taom kartalari xuddi shunday ishlaydi. Menyuni esa o’sha boshqaruv panelidan tahrirlashda davom etasiz — ikkinchi hisob, ikkinchi parol yoki ikkinchi joyda ish yuritish kerak emas.
Solishtirib ko’rish uchun eng oson yo’l — bitta restoranning menyusini ikkala manzilda ochish: platforma ichidagi manzilda va o’z domenida. Taomlar bir xil, ko’rinish bir xil, farqi faqat brauzer manzil satrida va sahifadagi brendda.
Kirish sahifasida "Sign in with Google" tugmasi bo’ladi. Parol o’ylab topish yoki ro’yxatdan o’tish shart emas — mavjud Google hisobingiz yetarli.
Restoran nomini yozasiz va "username" kiritasiz: 3 tadan 30 tagacha belgi, faqat kichik lotin harflari va raqamlar. Menyuning doimiy manzili shu nomdan yig’iladi.
Menyuni bo’limlarga ajrating — salatlar, issiq taomlar, shirinliklar, ichimliklar. Kategoriya nomi ham uch tilda kiritiladi, saqlash uchun kamida bittasi to’ldirilgan bo’lsa yetarli.
Har bir taomga nom, tavsif, narx, kategoriya va rasm beriladi. Nom va tavsif maydonidagi uz / en / ru tab’larini almashtirib, uchala variantni ham yozib qo’ying — keyin qaytib to’ldirish odatda unutiladi.
Sozlamalarda restoran logotipini va menyu tepasidagi keng muqova rasmini yuklaysiz, valyutani tanlaysiz. Shundan keyin menyu tugallangan ko’rinishga keladi.
Menyuni telefonda oching va til almashtirgichini uch marta bosib chiqing. Qaysidir taomning inglizcha yoki ruscha nomi yozilmagan bo’lsa, u boshqa tilda ko’rinib qoladi — shu ko’rinib turgan joylarni to’ldirasiz.
Hamkorlar bo’limida uning elektron pochtasini kiritasiz. Taklifni qabul qilgach, u menyu va kategoriyalarni mustaqil tahrirlaydi, sozlamalar esa sizda qoladi.
Domeningizning A-yozuvini Rets ko’rsatgan manzilga yo’naltirasiz va domen nomini sozlamalarga kiritasiz. Tekshiruvdan o’tgach, menyu o’z domeningizda, platforma brendisiz ochiladi.
Parol bilan kirish umuman yo’q. Bu qulay, lekin restoran hisobini kimning Google akkaunti ochayotganini oldindan hal qilib qo’yish kerak — hisob o’sha odamga bog’lanadi.
Uch tillilik menyuga tegishli, panelning o’ziga emas: tugmalar va bo’lim nomlari o’zbekcha. Menyuni to’ldiruvchi odam o’zbek tilini bilmasa, buni oldindan hisobga olish kerak.
Menyuning manzili "username" dan yig’iladi. Uni sozlamalardan almashtirish mumkin, lekin bunda eski manzil bilan tarqatilgan QR kod va havolalar eskirib qoladi — shuning uchun nomni boshidanoq puxta tanlagan ma’qul.
Tizim taom nomini avtomatik tarjima qilmaydi — uchala variantni siz yozasiz. Yozilmagan til uchun boshqa tildagi matn ko’rsatiladi, ya’ni menyu ishlayveradi, lekin turist o’zbekcha nomni ko’rib qolishi mumkin.
Taomni kategoriyaga biriktirish majburiy emas, lekin biriktirilmagani menyuning oxiridagi umumiy guruhga tushadi. Menyu tartibli ko’rinishi uchun har bir taomga kategoriya bergan yaxshi.
Kartalar bir xil ko’rinishi uchun rasmlar bir xil nisbatdagi kadrga joylashtiriladi. Juda baland yoki juda cho’zilgan rasmning cheti kadrga sig’may qolishi mumkin, shuning uchun taomni markazga olib suratga tushirgan qulay.
Rets domenni sotmaydi va uning DNS sozlamalarini o’zi o’zgartira olmaydi. A-yozuvni yo’naltirish domenni sotib olgan joyda bajariladi; shundan keyingi tekshiruv va sertifikat ishini tizim o’z zimmasiga oladi.
Hamkor menyu va kategoriyalar bilan ishlaydi, xolos. Logotip, valyuta, qisqa nom, domen va restoranni o’chirish — bularning hammasi faqat egasida. Bu ataylab shunday: kundalik ish bo’lishilgan, javobgarlik bo’linmagan.
Google hisobi va bir necha daqiqa vaqt. Boshqaruv paneliga Google orqali kirasiz, restoran nomi va qisqa nomni kiritasiz — shundan keyin menyuning manzili tayyor bo’ladi. Qolgan ish — kategoriyalarni qo’shish va taomlarni kiritish. Dizayner, dasturchi yoki alohida sayt buyurtma qilish kerak emas.
Ha, va bu asosiy imkoniyat. Har bir taomning nomi ham, tavsifi ham o’zbek, ingliz va rus tilida alohida saqlanadi: qo’shish oynasidagi uz / en / ru tab’larini almashtirib yozasiz. Kategoriya nomlari ham shunday. Mehmon menyuni ochganda tilni o’zi tanlaydi va butun menyu — sarlavhalar, kategoriyalar, taom nomlari va tavsiflar — o’sha tilga o’tadi.
Menyu baribir ishlaydi va bo’sh joy ko’rinmaydi. Yozilmagan til o’rniga tizim mavjud variantlardan birini oladi: avval mehmon tanlagan til, u bo’lmasa o’zbekcha, keyin inglizcha, keyin ruscha. Ya’ni menyuni bosqichma-bosqich to’ldirsangiz bo’ladi — faqat to’ldirilmagan joyda turist o’zbekcha nomni ko’radi.
Yo’q. Menyu ochiq havola — ro’yxatdan o’tish, kirish, ilova o’rnatish yoki telefon raqam qoldirish talab qilinmaydi. Havolani ochgan har qanday odam menyuni to’liq ko’radi. Ro’yxatdan o’tish faqat menyuni tahrirlaydigan odamga — restoran egasiga va u taklif qilgan hamkorga — kerak bo’ladi.
Ha. Domeningizning A-yozuvini Rets ko’rsatgan manzilga yo’naltirasiz, so’ng domen nomini sozlamalarga kiritasiz. Tizim domenni tekshiradi va himoyalangan ulanish sertifikatini o’zi oladi; holat "faol" bo’lgach menyu o’z domeningizda, platforma brendisiz ochiladi. Bu ikkinchi menyu emas — xuddi o’sha menyuning ikkinchi manzili. Ishlab turgan namunasi: joxon.mezes.uz.
Ha. Hamkorlar bo’limida uning elektron pochtasini kiritasiz, taklif yuboriladi va u qabul qilgach menyu ustida ishlay boshlaydi. Hamkor taom va kategoriyalarni qo’shadi, tahrirlaydi, rasm yuklaydi. Lekin logotip, valyuta, qisqa nom va domen sozlamalariga tegolmaydi, restoranni ham o’chira olmaydi — bular faqat egasida qoladi.
Yo’q, yo’qolmaydi. Kategoriyaga biriktirilmagan taomlar avtomatik ravishda "Boshqalar" guruhiga tushadi va menyuda ko’rinib turadi. Bu vaqtinchalik yechim sifatida qulay: taomni tez qo’shib qo’yasiz, kategoriyasini keyinroq belgilaysiz.
Narxni faqat raqam bilan kiritasiz, ko’rinishini tizim o’zi tayyorlaydi: "65000" deb yozsangiz, menyuda "65 000 so’m" bo’lib chiqadi. Valyuta yozuvi menyu tiliga qarab o’zgaradi — inglizchada "65 000 sum", ruschada "65 000 сум". Valyutaning o’zi esa har bir restoran uchun alohida sozlanadi.
Yo’q. Menyuning manzili o’zgarmaydi, o’zgaradigani faqat uning ichi. Narxni tahrirlaysiz yoki yangi taom qo’shasiz — stoldagi QR kod va tarqatilgan havolalar o’sha-o’sha qolaveradi, mehmon esa keyingi safar yangilangan menyuni ochadi. Manzil faqat qisqa nomni yoki domenni o’zingiz o’zgartirsangiz o’zgaradi.
Avval mehmon ko’zi bilan boshlang: platformani oching, restoran menyusini ko’ring va til almashtirgichini bosib, bitta menyu qanday qilib uch tilda ochilishini tekshiring. Keyin boshqaruv paneliga Google bilan kirib, o’z restoraningizni qo’shing — kategoriyalar va bir nechta taom bilan menyu allaqachon ishlaydigan holga keladi.